Miesiączka nie znajduje się na liście przeciwwskazań do podania osocza bogatopłytkowego i nie wyklucza zabiegu ortopedycznego. Przełożenie terminu wynika z powodów praktycznych – w dniach krwawienia liczba płytek krwi jest najniższa w cyklu, próg bólu spada, a leki na bolesne miesiączkowanie kolidują z zaleceniami przed iniekcją. O dopuszczeniu decyduje lekarz na podstawie morfologii krwi i wywiadu.
Najważniejsze informacje z artykułu
- Miesiączka nie figuruje wśród przeciwwskazań do podania osocza bogatopłytkowego – są nimi choroby krwi, zaburzenia krzepnięcia, ciężka niedokrwistość, infekcje i choroba nowotworowa.
- Liczba płytek krwi osiąga najniższe wartości w dniach krwawienia miesiączkowego, a szczytowe w okolicach owulacji.
- Najkorzystniejszy termin iniekcji przypada między siódmym a czternastym dniem cyklu, a lekarze proponują poczekać z zabiegiem do zakończenia krwawienia.
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne odstawia się na 3 dni przed podaniem osocza i nie stosuje przez 4 tygodnie po nim.
- Nawodnienie 2-3 litrami wody dzień przed zabiegiem i w dniu zabiegu zwiększa objętość uzyskanego osocza.
Czy miesiączka jest przeciwwskazaniem do osocza bogatopłytkowego?
Miesiączka nie jest przeciwwskazaniem do zabiegu z użyciem osocza bogatopłytkowego. Kwalifikacja opiera się na morfologii krwi i wywiadzie medycznym, a do przeciwwskazań należą choroby krwi z małopłytkowością, zaburzenia krzepnięcia, ciężka niedokrwistość, aktywne zakażenie i choroba nowotworowa.
Przeciwwskazanie bezwzględne oznacza, że iniekcji nie wykonuje się w ogóle. Miesiączka jest okolicznością wpływającą na komfort i warunki pobrania krwi, którą lekarz uwzględnia, wyznaczając datę. Skuteczność preparatu podanego w tych dniach może być mniejsza, dlatego lekarze Centrum Medycznego SuperMed proponują poczekać z iniekcją do zakończenia krwawienia.
Osocze bogatopłytkowe PRP powstaje z krwi własnej pacjentki przez wirowanie i oddzielenie frakcji bogatej w trombocyty. Krwawienie miesiączkowe nie zmienia biozgodności tego preparatu autologicznego. Osocze podaje się przy chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego, biodrowego, barkowego, skokowego, stawów palców dłoni oraz kręgosłupa, przy łokciu tenisisty i ostrodze piętowej, a także w regeneracji po urazach i uszkodzeniach tkanek. Przy iniekcji dostawowej odpada argument z kosmetologii – drobny siniak w miejscu podania nie ma znaczenia estetycznego.
Jak miesiączka wpływa na liczbę płytek krwi i skład osocza?
W dniach krwawienia miesiączkowego liczba płytek krwi osiąga najniższe wartości w całym cyklu, a najwyższe przypadają na okres okołoowulacyjny. Badania nad morfologią w kolejnych fazach cyklu wykazały spadek liczby trombocytów podczas krwawienia i szczyt w połowie cyklu.
Osocze bogatopłytkowe powstaje przez zagęszczenie frakcji płytkowej w wirówce, a z 15 mililitrów krwi pełnej otrzymuje się 5-6 mililitrów gotowego koncentratu. Krew o niższej liczbie trombocytów daje przy tej samej objętości koncentrat o niższym stężeniu płytek. To właśnie płytki po aktywacji uwalniają czynniki wzrostu – PDGF, TGF-β1 oraz VEGF – odpowiedzialne za regenerację tkanek.
Kiedy najlepiej zaplanować zabieg PRP w cyklu miesiączkowym?
Najlepszy moment na podanie osocza przypada w fazie folikularnej, między siódmym a czternastym dniem cyklu. Rosnące stężenie estrogenów podnosi próg bólu, co ma znaczenie przy iniekcji dostawowej albo okołościęgnowej, a liczba płytek jest wyższa niż w dniach menstruacji.
Wygodniej liczyć to od końca krwawienia niż od numeru dnia cyklu. Dogodne okno otwiera się 2-3 dni po ostatnim dniu okresu i trwa mniej więcej tydzień, co sprawdza się także przy cyklu krótszym niż 28 dni i przy cyklach nieregularnych.
U pacjentek stosujących antykoncepcję hormonalną występuje krwawienie z odstawienia, więc wskazówki dotyczące faz cyklu tracą zastosowanie.
Jak przygotować się do zabiegu osoczem bogatopłytkowym podczas miesiączki?
Przygotowanie do zabiegu w trakcie miesiączki obejmuje nawodnienie, odstawienie leków wpływających na płytki krwi i rezygnację z alkoholu. Zalecenia przed iniekcją są następujące:
- pij 2-3 litry wody dzień przed zabiegiem i w dniu zabiegu – lepiej nawodniona krew daje większą objętość osocza i mniejsze ryzyko wykrzepienia w probówce,
- odstaw ibuprofen, ketoprofen i diklofenak na 3 dni przed zabiegiem, także w postaci żelu,
- zrezygnuj z alkoholu dzień przed zabiegiem i w dniu zabiegu,
- zgłoś lekarzowi przed pobraniem krwi każdy przyjęty lek przeciwbólowy.
Pacjentka z bolesnym miesiączkowaniem sięga zwykle po te same leki, które ma odstawić. Niesteroidowe leki przeciwzapalne hamują funkcję płytek krwi, a to właśnie aktywacja płytek i uwolnienie czynników wzrostu odpowiadają za działanie preparatu. Lekiem pierwszego wyboru pozostaje wtedy paracetamol. Po zabiegu przerwa w stosowaniu tej grupy leków trwa 4 tygodnie.
Czy obfite miesiączki wpływają na zabieg osoczem bogatopłytkowym?
Obfite miesiączki nie wykluczają podania osocza bogatopłytkowego, ale wymagają sprawdzenia morfologii krwi pod kątem niedokrwistości. Za obfite uznaje się krwawienie dłuższe niż 7 dni albo utratę powyżej 80 mililitrów na cykl. Powtarzająca się utrata takiej objętości prowadzi do niedoboru żelaza, a ciężka niedokrwistość wymaga oceny przed zabiegiem opartym na krwi pacjentki.
Do przygotowania preparatu pobiera się 15 mililitrów krwi z żyły zgięcia łokciowego, czyli objętość kilkakrotnie mniejszą od utraty przy obfitym krwawieniu. Przy rozpoznanej niedokrwistości lekarz ocenia sytuację indywidualnie, na podstawie stężenia hemoglobiny i liczby płytek. Zakres badań przed zabiegiem omawia się na wizycie kwalifikacyjnej.
Czy miesiączka po podaniu osocza wpływa na efekt zabiegu?
Miesiączka rozpoczęta po iniekcji nie wpływa na efekt zabiegu ani nie wymaga jego powtórzenia. Obowiązują zwykłe zalecenia pozabiegowe – bez sauny i gorących kąpieli, bez nadmiernego wysiłku, higiena okolicy podania i brak alkoholu przez 2 tygodnie. Niesteroidowych leków przeciwzapalnych nie stosuje się przez 7-10 dni. Gorąca kąpiel, częsty domowy sposób na ból menstruacyjny, jest wtedy wykluczona, ale ciepły okład na podbrzusze pozostaje dopuszczalny.
Pełny efekt osocza obserwuje się po 4-6 tygodniach, bo przez ten czas czynniki wzrostu uwolnione z płytek pobudzają regenerację tkanek stawu lub ścięgna. Zabieg powtarza się jeden do trzech razy w odstępach kilkutygodniowych, a harmonogram zależy od leczonego schorzenia i ustala go lekarz na wizycie kwalifikacyjnej. Kolejne terminy wypadają w różnych fazach cyklu, więc całą serię układa się z góry.
Najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba odwołać zabieg PRP z powodu miesiączki?
Miesiączka nie jest przeciwwskazaniem do podania osocza bogatopłytkowego. Lekarze proponują jednak poczekać do zakończenia krwawienia, bo skuteczność iniekcji może być wtedy mniejsza.
Który dzień cyklu jest najlepszy na podanie osocza bogatopłytkowego?
Najkorzystniejszy jest pierwszy tydzień po zakończeniu krwawienia. Próg bólu jest wtedy wyższy, a liczba płytek krwi wyższa niż w dniach menstruacji.
Czy mogę wziąć tabletkę przeciwbólową na ból miesiączkowy przed zabiegiem PRP?
Ibuprofenu ani ketoprofenu nie należy przyjmować na 3 dni przed iniekcją, ponieważ hamują funkcję płytek krwi. Bezpieczniejszy jest paracetamol, a o każdym leku trzeba poinformować lekarza.
Czy miesiączka pogarsza skuteczność zabiegu osoczem bogatopłytkowym?
Wahania liczby płytek w cyklu mieszczą się w normie i u zdrowej pacjentki nie unieważniają efektu terapii. Znaczenie mają przy wyjściowo niskiej liczbie płytek albo niedokrwistości.
